AMD Ryzen 7000 (Zen 4) – premiera, specyfikacja, wydajność i cena

Prace nad architekturą AMD Zen 4, na której oparte będą procesory Ryzen 7000 o nazwie kodowej Raphael, przebiegają zgodnie z planem. Nowe CPU „czerwonych” będą wytwarzane w 5-nanometrowej litografii TSMC. Niższy proces technologiczny i liczne usprawnienia w architekturze zagwarantują spory wzrost wydajności i lepszą efektywność energetyczną. Co wiemy o procesorach AMD Ryzen 7000?

AMD Zen 4 w 5 nm– nowa architektura, nowe możliwości

Lisa Su, prezes i dyrektor generalna (CEO) firmy AMD, pod koniec lipca 2021 roku oficjalnie potwierdziła, że plany wydania procesorów AMD Ryzen 7000, które wykorzystają nową architekturę Zen 4,  pozostają bez zmian. Nie powinno dojść zatem do żadnego opóźnienia. Nowa architektura przyniesie spore usprawnienia względem serii AMD Ryzen 5000 (Zen 3), znanej także pod nazwą kodową Vermeer. 

Jakie zmiany przyniesie AMD Zen 4? Przejście na nowy, niższy proces technologiczny (5 nm) ma zapewnić gęstość tranzystorów nawet o ponad 80% większą niż litografia 7 nm TSMC. Przełoży się to naturalnie na znaczący wzrost wydajności i poprawę efektywności energetycznej. Procesory Zen 4 zaoferują cztery dodatkowe linie PCIe 4.0 (będzie ich w sumie 28). Nie zabraknie w nich także dwukanałowego kontrolera pamięci DDR5.

procesor amd ryzen

Co z PCI-Express 5.0? Przyszli użytkownicy omawianych procesorów będą musieli obejść się smakiem, mimo że konkurencja nie śpi. Obsługa tego interfejsu będzie zarezerwowana wyłącznie dla procesorów serwerowych AMD Epyc 7004 (Genoa), także opartych na architekturze Zen 4. Natomiast Intel wprowadzi wsparcie dla tej magistrali już w tegorocznej platformie Alder Lake-S. Nie będzie to raczej wielka strata, biorąc pod uwagę nad skromną przewagę PCIe 4.0 nad PCIe 3.0 w wydajności GPU.

Jako ciekawostkę warto dodać, że Zen 4 może wprowadzić obsługę instrukcji AVX-512. Przyniosłaby ona poprawę wydajności w profesjonalnych zastosowaniach związanych ze sztuczną inteligencją (AI), takich jak maszynowe i głębokie uczenie, czy z modelowaniem 3D.

cpu amd ryzen

Budowa Zen 4

Co wiemy o budowie procesorów? Maję one składać się z jednej lub dwóch matryc CCD (ang. Core Chiplet Die) z liczbą rdzeni Zen 4 zależną od modelu. W serii Ryzen 7000 będą dostępne maksymalnie dwa 8-rdzeniowe chiplety, choć w starszych przeciekach była mowa o trzech. O ile rdzenie Zen 4 będą produkowane w 5 nm, o tyle układ wejścia/wyjścia (I/O) ma być wykonany w innym wymiarze technologicznym – 6 nm TSMC.

AMD Ryzen 7000 zamiast Ryzenów 6000 – dlaczego?

Dlaczego AMD Ryzen 7000, a nie Ryzen 6000? „Czerwoni” po raz kolejny pominęli numerację w postępujących po sobie generacjach swoich procesorów desktopowych. W przypadku Ryzen 5000 sprawa była raczej jasna. AMD najwidoczniej nie chciało, żeby użytkownicy mieszali je z układami APU Ryzen 4000G (Renoir), które bazowały na starszej architekturze (Zen 2 zamiast Zen 3). AMD tym ruchem oddzieliło CPU od APU.

Pod nazwą AMD Ryzen 6000 miały ukazać się procesory o nazwie kodowej Warhol, które miały być jedynie ulepszonymi Ryzenami 5000 (usprawniony Zen 3 w 7 nm), ale według przecieków AMD zrezygnowało z ich wydania. W zamian pod tą nazwą prawdopodobnie ukażą się nowe APU, czyli Ryzeny 6000 Rembrandt (Zen 3+ w 6 nm TSMC) z układami graficznymi RDNA 2.

W ten sposób AMD od razu w procesorach desktopowych przeskoczy do serii Ryzen 7000, nie zmieniając dotychczasowych planów. I ponownie rozgraniczy CPU od APU, oparte na innych architekturach (Zen 4 vs Zen 3+).

harmonogram cpu i apu amd
Źródło: VideoCardz.com

Czy Ryzeny 7000 będą mieć zintegrowany układ graficzny?

Nie można zapomnieć o tym, że Ryzeny 7000 mają wreszcie otrzymać zintegrowany układ graficzny. Brakowało go w CPU z serii Ryzen 2000, Ryzen 3000 czy Ryzen 5000, a które są od lat dostępne w desktopowych procesorach Intela. Gdy padnie karta graficzna, nie będziesz potrzebował na gwałt alternatywy, bo będzie ona zintegrowana z procesorem. Przynajmniej do pracy i mniej wymagających gier, bo iGPU nie zastąpi wydajnych GeForce’ów RTX i Radeonów RX.

Według nieoficjalnych doniesień procesory Ryzen 7000 mają zawierać zintegrowane układy graficzne Navi 2x oparte na architekturze RDNA 2, którą możesz kojarzyć z serii Radeon RX 6000. Prawdopodobnie miałyby one mniej bloków obliczeniowych CU niż wbudowane GPU w APU AMD Ryzen 6000 Rembrandt. Układy graficzne mogą pojawić się we wszystkich modelach z serii Ryzen 7000.

Specyfikacja AMD Zen 4

Z najnowszych plotek wiemy, że liczba rdzeni AMD Ryzen 7000 nie będzie wyższa niż w Ryzenach 5000. Na zmiany pod tym względem najprawdopodobniej będziemy musieli poczekać do kolejnej generacji. Nadchodzące procesory AMD nie mają jednak się czego wstydzić: nie odbiegają bowiem od konkurencyjnej serii Intel Alder Lake-S, w której Intel Core i-12900K, a więc flagowy model Intel Core 12. generacji, oferuje 16 rdzeni i „tylko” 24 wątki. 

harmonogram architektury zen

Poza tym w wielu zastosowaniach bardziej będzie liczyć się moc, a nie liczba rdzeni, których miało być według pierwszych przecieków nawet 24. To się jednak, jeśli wierzyć najnowszym, nieoficjalnym doniesieniom, nie wydarzy. Poniżej możesz zapoznać się z prawdopodobną specyfikacją Ryzenów 7000.

AMD Ryzen 7000 – specyfikacja:

  • Architektura: Zen 4
  • Proces technologiczny: 5 nm TSMC
  • Maksymalna liczba rdzeni: 16 rdzeni i 32 wątki
  • Socket: AM5 (LGA 1718)
  • TDP: do 170 W
  • Obsługa RAM: DDR5-5200
  • Układ graficzny: zintegrowany z rdzeniem Navi 2

Maksymalne TDP może ograniczyć się jedynie do specjalnego wariantu procesora Ryzen 7000, ale na tę chwilę to czyste spekulacje. Przy takim założeniu w topowych jednostkach Ryzen 9 7950X i Ryzen 9 7950 pobór mocy powinn wynieść 120 W, w Ryzenie 7 7800X – 105 W, natomiast w Ryzenie 5 7600X – 95 W. Niższe modele lub Ryzen 5 7600 bez „iksa” powinny cechować się TDP na poziomie 65 W.

AMD Ryzen 7000 – jaka płyta główna do procesorów Zen 4?

Seria AMD Ryzen 5000, zgodnie z zapowiedzią, nie wymusiła na wielu użytkownikach starszych procesorów wymiany płyty głównej. Należy docenić AMD za tak długie wsparcie podstawki AM4. Procesory działają nie tylko na płytach głównych z chipsetami 500 (A520, B550 i X570), ale też 400 (B450 i X470). Wystarczy jedynie aktualizacja BIOS-u (AGESA z mikrokodem co najmniej w wersji 1.0.8.0 lub 1.1.0.0 kolejno dla linii AMD 500 i 400).

amd raphael na socket am5
Źródło: ExecutableFix

Seria o nazwie kodowej Warhol również miała działać na płytach AM4, ale już nowa architektura Zen 4 będzie wymagać nowego gniazda (tzw. socketu) – AM5. AMD porzuciło budowę typu PGA (ang. Pin Grid Array) na rzecz złącza LGA (ang. Land Grid Array) z 1718 pinami (18 więcej niż w podstawce Intel LGA 1700 do Alder Lake-S). Nowa platforma będzie wymagać nowych płyt głównych, opartych na chipsecie AMD 600 (A620, B650 i X670).

AM5 przyniesie także długo oczekiwaną obsługę pamięci RAM DDR5, którą konkurencja wprowadzi pod koniec 2021 roku za sprawą Intel Alder Lake-S (tylko najmocniejsze płyty główne będą wspierać nowy standard). Gdy Zen 4 wejdzie na rynek, DDR5 powinny być powszechniejsze na rynku.

W odróżnieniu od Intel Alder Lake-S Ryzeny 7000 nie będą raczej współpracować z pamięciami DDR4, chociaż pierwsze przecieki sugerowały opcjonalne wsparcie dla starszego standardu RAM-u. Na taki krok zdecydował się Intel, który w serii Alder Lake-S wprowadzi obsługę obu rodzajów pamięci. Biorąc pod uwagę ciągle dość odległą premierę Zen 4, brak opcji DDR4 wydaje się sensowny. Co więcej, może pojawić się obsługa USB 4.0 z szybkością transferu danych do 40 Gb/s.

Czy AM5 będzie kompatybilne z chłodzeniami na AM4? [AKTUALIZACJA 19.08.21]

Wymiary AM5 z gniazdem LGA 1718 jednak mają pozostać takie same jak AM4, czyli 40 mm x 40 mm. Jest zatem szansa, że obejdzie się bez zmiany zestawu chłodzenia. Producenci mogą zapewnić bowiem po premierze specjalne zestawy montażowe pod AM5. W sieci pojawiły się rendery z nietypowym IHS-em, za których wykonanie odpowiada użytkownik ExecutableFix znany z przecieków AMD. Dają one podgląd, jak mogą mniej więcej wyglądać procesory Raphael:

render amd ryzen 7000 cpu
Źródło: ExecutableFix

Wyciekł schemat gniazda LGA1718 (AM5), według którego powinien być on kompatybilny z systemami chłodzenia dedykowanymi platformie AM4 (w każdym razie nie ma żadnych przeciwskazań). Ponadto udostępniona dokumentacja potwierdziła istnienie modelu procesora o TDP 170 W. Do topowej jednostki CPU z serii Ryzen 7000 zalecane jest chłodzenie cieczą z radiatorem 280 mm lub większym.

Przewidywana wydajność AMD Ryzen 7000

Architektura Zen 4 ma przynieść wzrost IPC o nawet 25%. Źródła sugerują wyższą wydajność w grach i aplikacjach o 40% względem poprzedniej generacji. Dla porównania Zen 3 przyniósł lepszy o 19% współczynnik IPC (ang. Instructions Per Cycle, czyli instrukcje wykonywane w jednym cyklu zegara) względem Zen 2.

amd zen cpu

Częstotliwości taktowania mogą dobić do 5 GHz dla wszystkich rdzeni. Zapowiada się wyraźnie większy przeskok wydajności niż między Ryzenami 5000 a 3000. A jakiego wzrostu efektywności energetycznej możemy oczekiwać? Współczynnik wydajności na wat może być wyższy nawet o 50% względem Zen 3. Na więcej przecieków na ten temat będziemy musieli zapewne poczekać do 2022 roku.

AMD Ryzen 7000 – jakie będą ceny procesorów Zen 4?

Ceny Ryzenów 5000 na premierę kształtowały się następująco:

  • Ryzen 5 5600X – 299 dolarów (1499 zł)
  • Ryzen 7 5800X – 449 dolarów (2299 zł)
  • Ryzen 9 5900X – 549 dolarów (2799 zł)
  • Ryzen 9 5950X – 799 dolarów (4199 zł)

Wzrosły one względem serii Ryzen 3000 o 50 dolarów (ok. 250 zł z podatkiem). Spodziewam się, że ceny Ryzenów 7000 będą na porównywalnym poziomie, a jeśli będą podwyżki, to raczej nie większe niż kilkadziesiąt dolarów.

Premiera AMD Ryzen 7000

Lisa Su, prezes AMD, kolejny raz potwierdziła, że premiera AMD Ryzen 7000 odbędzie się w 2022 roku. Termin wydania procesorów Zen 4 nie został bliżej sprecyzowany. Według pogłosek mają one trafić do sprzedaży w czwartym kwartale roku. Procesory zostaną oficjalnie zaprezentowane najprawdopodobniej w okolicach października 2022 roku. Sprzedaż ruszyłaby kilka tygodni później.  

procesory i układy graficzne amd

Warto na koniec dodać, że w podobnym okresie mają zadebiutować karty graficzne AMD Radeon RX 7000 oparte na architekturze RDNA 3. Lisa Su ujawniła, że ich premiera również odbędzie się w 2022 roku. Szykuje się iście czerwona końcówka 2022 roku. Ale „niebiescy” i „zieloni” też szykują na ten okres swoje produkty z serii Intel Raport Lake-S (ulepszone Alder Lake-S w tym samym procesie Intel 7) oraz NVIDIA GeForce RTX 4000.

Źródło: AMD, VideoCardz, Wccftech, Twitter (Patrick Schur, Vegeta, ExecutableFix), MLID, Hardware Times, Notebookcheck.net

Sprawdź informacje o Ryzenach 5000:

Poznaj wszystkie procesory AMD w sklepie x-kom