Intel Raptor Lake-S – premiera, specyfikacja, wydajność

Intel Raptor Lake-S – specyfikacja

Architektura: Raptor Cove (duże rdzenie) i Gracemont (małe rdzenie)
Maksymalna liczba rdzeni: 8 Performance Core + 16 Efficient Core (24 rdzenie i 32 wątki)
iGPU: Intel Xe Gen 12.2
Socket: LGA 1700
Chipset: Intel 700 (Z790, H770, B760, H710)
Proces technologiczny: Intel 7 (10 nm Enhanced SuperFin)
Taktowania: do 5,5-5,8 GHz w trybie Turbo
Obsługa RAM: DDR5-5600 i DDR4-3200
Interfejs PCIe: 5.0
Pamięć podręczna (cache L2+L3): do 68 MB
Pobór energii (TDP): 35-125 W

Intel Raptor Lake-S – co wiemy o następcy Intel Alder Lake-S?

Procesory Intel Alder Lake-S przyniosły rewolucję w desktopowych CPU „niebieskich”. Pożegnały 14 nm, powitały 10 nm! Jak będzie w przypadku kolejnej, 13. generacji Intel Core? Intel Raptor Lake-S mają być rozwinięciem powstałej na potrzeby Intel Alder Lake-S hybrydowej architektury (Raptor Cove i Gracemont).

Według plotek nowa seria przyniesie więcej energooszczędnych i małych rdzeni, zwiększone IPC (instrukcje na cykl, z ang. Instructions Per CycleI), wyższe zegary oraz większą ilość pamięci podręcznej (cache L2). Co jeszcze nowego zobaczymy w procesorach Intel Raptor Lake-S?

Intel Raptor Lake-S w procesie technologicznym Intel 7 (10 nm)

Pod koniec lipca 2021 roku firma Intel oficjalnie zaprezentowała nowe nazewnictwo swoich procesów technologicznych. Tym samym Intel 10 nm Enhanced SuperFin stał się Intelem 7. Przejście na usprawniony wymiar technologiczny przyniesie poprawę wydajności na wat o 10-15% względem litografii 10 nm SuperFin. Intel Raptor-Lake-S ma wykorzystywać ten sam proces, co Intel Alder Lake-S.

Dane techniczne Intel Raptor Lake

O specyfikacji całej serii Intel Raptor Lake-S wiemy już prawie wszystko. Z każdym tygodniem przecieki wypełniają kolejne luki.

Ile będzie rdzeni w Intel Raptor Lake-S?

Jak mogą wyglądać konfiguracje procesorów Intel Core i3, Core i5, Core i7 i Core i7 serii Intel Raptor Lake-S? Wszystkie mają mieć po kilka wersji (podane rdzenie określają maksymalną liczbę) – oto one:

Intel Core i9: 24 rdzenie (8 rdzeni Raptor Cove i 16 rdzeni Gracemont) i 32 wątki
Intel Core i7: 16 rdzeni (8 rdzeni Raptor Cove i 8 rdzeni Gracemont) i 24 wątki
Intel Core i5: 14 rdzeni (6 rdzeni Raptor Cove i 8 rdzeni Gracemont) i 20 wątków oraz wersja z 10 rdzeniami (6 rdzeni Raptor Cove i 4 rdzenie Gracemont) i 16 wątkami
Intel Core i3: 4 rdzenie (4 rdzenie Raptor Cove i 0 rdzeni Gracemont) i 8 wątków
Intel Pentium: 2 rdzenie (2 rdzenie Raptor Cove i 0 rdzeni Gracemont) i 4 wątki

Najmocniejszy procesor, Intel Core i9-13900K ma mieć 24 rdzeni i 32 wątki (dla porównania Intel Core i9-12900K z serii Intel Alder Lake-S ma mieć 16 rdzeni i 24 wątki). Intel oficjalnie potwierdził taką konfigurację 17 lutego 2022 roku podczas spotkania z inwestorami w ramach Intel Investor Meeting 2022.

Poznaj pełną specyfikację procesorów Intel Raptor Lake-S:

Intel Raptor Lake – specyfikacja procesorów Intel Core 13. generacji

Duży przeskok widać w Intel Core i5, którego najwyższa jednostka może mieć nawet 14 rdzeni i 20 wątków. Warto dodać, że źródło wspomina także o Intel Pentium, które – podobnie jak Intel Core i3 – mają mieć tylko duże rdzenie (Raptor Cove). Wcześniej trzeba było zainwestować co najmniej w Intel Core i5-12600K(F).

Dodatkowym atutem mają ulepszone funkcje podkręcania, co docenią najbardziej entuzjaści overclockingu (OC).

Intel Raptor Lake-S z ogromną porcją pamięci cache

Jak donosi jeden z insiderów, ukrywający się na Twitterze pod pseudonimem Raichu, Intel Core. 13 generacji przyniesie spore zmiany w podsystemie pamięci cache. W porównaniu do Intel Alder Lake-S nowe procesory mają otrzymać nawet o 55% więcej pamięci podręcznej.

Topowa jednostka, Intel Core i9, ma mieć 68 MB cache L2 i L3 (łącznie). Dla porównania flagowiec z Intel Core 12. Gen ma w sumie „tylko” 44 MB (30 MB cache L3 i 14 MB cache L2). Mowa zatem o dość sporej różnicy, która zaowocuje wzrostem wydajności w np. grach. Ten krok może być konieczny, by móc powalczyć poważnie z procesorami AMD Zen 4.

To, jakie korzyści może przynieść, większa pojemności pamięci cache trzeciego poziomu, pokazał Ryzen 7 5800X3D.

Przeczytaj: Ideał dla graczy. Test i recenzja wyjątkowego procesora AMD Ryzen 7 5800X3D

Układ graficzny w Intel Core 13. generacji

Układ graficzny Intel Xe powinien pozostać bez zmian względem Intel Alder Lake-S. To, jak mocna jest zintegrowana grafika, zależy od modelu procesora. Prawie wszystkie jednostki zostaną wyposażone w układ z 32 jednostkami obliczeniowymi (EU). Wyjątek będą stanowić Intel Pentium oraz mniej wydajne warianty Intel Core i5.

Intel Raptor Lake-S – pobór energii (TDP)

Pobór energii procesorów jest zależny od wersji. Energooszczędne CPU (seria T) charakteryzują się TDP na poziomie 32 W. Główna seria cechuje się 65 W. Natomiast modele z odblokowanym mnożnikiem (seria K) mają TDP 125 W.

Power Limit (PL2) będzie w topowym modelu Intel Raptor Lake-S nieco wyższy niż w analogicznym z Intel Alder Lake-S z serii K (253 W zamiast 241 W), ale przy niższym PL4 (maksymalnie 314 vs 359 W). Ten ostatni jest limitem mocy dla bardzo krótkiego szczytu (nie przekracza 10 ms). Więcej szczegółów zobacz na tabelce przygotowanej przez Igora Wallosska z portalu Igor’sLAB:

Socket Intel Raptor Lake-S – jaka płyta główna i pamięć RAM?

Intel Raptor Lake-S mają być kompatybilne z LGA 1700, gniazdem znanym z serii Intel Alder Lake-S. Intel potwierdził tę informację podczas Investor Meeting 2022. Mimo że wraz z premierą procesorów do sprzedaży trafią nowe płyty główne z serii Intel 700, to Intel Core 13. generacji zadziałają także na starszych układach (seria 600). Będzie jedynie wymagana aktualizacja BIOS-u.

Na początek do sklepów trafią tylko topowe modele, czyli z chipsetem Z790. Dopiero parę miesięcy później spodziewaj się kolejnych układów: H770, B760 i H710.

Intel Raptor Lake-S tylko z DDR5? Czy obsłuży także DDR4?

Według pierwszych plotek Intel Raptor Lake-S – w odróżnieniu od Intel Alder Lake-S – miał obsłużyć wyłącznie pamięci DDR5 (5600 zamiast 4800 MHz). Jednak późniejsze doniesienia sugerowały, że Intel Core 13. generacji ostatecznie zaoferuje wsparcie dla pamięci DDR4. I tak też będzie w istocie, co Intel nie omieszkał oficjalnie potwierdzić podczas Investor Meeting 2022.

Jakie chłodzenie do Intel Raptor Lake-S?

Systemy chłodzenia dla Alder Lake-S będą kompatybilne z platformą pod Raptor Lake-S. Jak wynika z informacji udostępnionych przez firmę Noctua, również układy dla starszych CPU będą współpracować z nowym gniazdem, ale pod warunkiem, że producent zapewni stosowny zestaw montażowy.

Taktowania procesorów Intel Raptor Lake. Czy przekroczą granicę 5,5 GHz?

Według pierwotnych plotek procesory Intel Raptor Lake-S miały mieć o 200 MHz wyższe częstotliwości taktowania niż topowy Intel Alder Lake-S (najwyższy model, Intel Core i9-13900K, miał pochwalić 5,5 GHz w trybie Turbo).

Jednak zmieniło się to wraz z premierą Intel Core i9-12900KS, który podniósł poprzeczkę jeszcze wyżej (właśnie do 5,5 GHz dla maksymalnie dwóch rdzeni). Według jednego ze sprawdzonych informatorów z Twittera, Raichu, flagowy Intel Raptor Lake-S może dobić nawet do 5,7-5,8 GHz w trybie Turbo!

Nie jest to pewna informacja, ale wartości powyżej 5 GHz są bardziej niż pewne, bo wersje inżynieryjne Intel Core i9-13900K czy Intel Core i5-13600K bez problemu przekraczają tę granicę.

Tak powinny kształtować się taktowania boost najwyższych modeli:

Intel Core i9-13900K – 5,8 GHz (o 600+ MHz więcej niż odpowiednik z serii Intel Core 12. gen.)
Intel Core i7-13700K – 5,4 GHz (o 400 MHz więcej niż odpowiednik z serii Intel Core 12. gen.)
Intel Core i5-13600K – 5,2 GHz (o 300 MHz więcej niż odpowiednik z serii Intel Core 12. gen.)

Sprawdź: Demon prędkości. Test i recenzja Intel Core i9-12900KS – piekielnie szybkiego CPU

Intel Raptor Lake-S – jak zmieni się wydajność względem Alder Lake-S?

Dalszy rozwój architektury, większa liczba rdzeni (przy czym CPU mają także oferować świetne wyniki w zastosowaniach jednowątkowych), pojemniejsza pamięć cache L2, zwiększone IPC (nie wiadomo, o ile) i obsługa szybszych pamięci DDR5 przełoży się na wzrost wydajności.

Jak duży? Na razie trudno prorokować, gdy nie mam wszystkich danych. Spodziewam się jednak, że wzrost wydajności w Intel Raptor Lake-S będzie kilkunastoprocentowy względem Intel Alder Lake-S. Procesory Intel Core 13. generacji nie będą w końcu żadnym dużym krokiem naprzód, a jedynie ulepszeniem architektury. Choć to się jeszcze okaże – sporo może namieszać duża ilość pamięci cache, która powinna przełożyć się na wyniki wydajności w grach.

Intel potwierdził tylko, że wzrost wydajności w Intel Raptor Lake-S będzie dwucyfrowy względem Alder Lake-S. Nie padły jednak żadne konkrety. Może być więc to kilkunastoprocentowy wzrost, a w skrajnych przypadkach nawet 20% (i ew. wyższy).

Według wycieków z bazy danych różnych benchmarków wynika, że procesor z serii Intel Core 13. generacji są generalnie szybsze maksymalnie o kilkanaście procent. W niektórych zastosowaniach, głównie w obliczeniach wielowątkowych, różnice mogą sięgnąć kilkudziesięciu procent. Czyli zgodnie z oczekiwaniami. Trzeba jednak czekać na wyniki z gier oraz bardziej wartościowych benchmarków niż Geekbench.

Na więcej zmian trzeba będzie poczekać do serii Intel Meteor Lake-S w niższym, 7-nanometrowym procesie technologicznym (Intel 4).

Intel Raptor Lake-S – kiedy premiera?

Premiera procesorów Intel Raptor Lake-S (13. generacji) ma odbyć się rok po debiucie Intel Alder Lake-S, czyli w czwartym kwartale 2022 roku. Mają one konkurować z serią AMD Ryzen 7000 na podstawkę AM5, opartą architekturze Zen 4 (5 nm TSMC), która wyjdzie nieco wcześniej (27 września, czyli jeszcze w trzecim kwartale).

Oficjalna prezentacja procesorów Intel Raptor Lake ma odbyć się 27 września 2022 roku podczas Intel Innovation (27-28 września). Jakby tego było, tego samego dnia mają do sieci trafić recenzje pierwszych procesorów: Intel Core i9-13900K(F), Intel Core i7-13700K(F) i Intel Core i5-13600K(F). Nie trzeba będzie więc na nie czekać do premiery sklepowej. Kiedy trafią do sprzedaży?

Kiedy ruszy sprzedaż procesorów Intel Raptor Lake?

Niedawno potwierdziły się plotki ze sprawdzonego źródła informujące o tym, że premiera AMD Zen 4 odbędzie się wcześniej. Intel musiał zatem stosunkowo szybko zareagować i faktycznie premiera odbędzie się nieco szybciej niż Intel Core 12. generacji, które zostały zapowiedziane w październiku, a trafiły do sprzedaży na początku listopada. Poznaj zatem kluczowe daty związane z Intel Core 13. generacji:

Prezentacja Intela z zapowiedzią Intel Raptor Lake-S – 27 września 2022 roku
Przedsprzedaż Intel Core i9-13900K – 27 września 2022 roku
Testy procesorów Intel Raptor Lake-S – 27 września 2022 roku?
Przedsprzedaż Intel Core i7-13700K i i5-13600K – 13 października 2022 roku
Sprzedaż pierwszych procesorów Intel Raptor Lake-S – 20 października 2022 roku
Sprzedaż płyt głównych z chipsetem Intel Z790 – 20 października 2022 roku

Intel najwidoczniej nie obawia się konkurencji i musi być pewny wydajności swoich nowych CPU, bo testy zobaczysz już w dniu „papierowej”, a nie sklepowej premiery. Według przecieków Intel Raptor Lake, a konkretnie najwyższe trzy modele w dwóch wariantach (także bez iGPU), trafi do sklepów 20 października 2022 roku, czyli prawie miesiąc po debiucie AMD Zen 4.

Kiedy do sklepów trafią słabsze modele Intel Core 13. generacji?

Tego samego dnia ruszy sprzedaż płyt głównych z chipsetem Z790. Na kolejne, niższe modele procesorów i tańsze układy (B760 i H770) będziesz musiał poczekać przynajmniej do stycznia 2023 roku. Na targach CES 2023 w Las Vegas Intel oficjalnie nie tylko je zaprezentuje, ale także trafią od razu do sklepów. Identyczna sytuacja miała miejsce w przypadku premiery Intel Alder Lake.

Szykuje się zatem ostra rywalizacja między Intel Raptor Lake i AMD Zen 4 w czwartym kwartale 2022 roku i na początku 2023 roku. Jak myślisz, która firma wyjdzie zwycięsko z tego starcia? Nowa architektura, niższy proces przeważą, czy może usprawnienia Intela wystarczą, by pokonać rywala?

Źródło: Intel, VideoCardz, Wccftech, Igor’sLAB, MLID, AdoredTV, Twitter (Raichu, Olrak)

Przeczytaj też: