Co to jest DDR5? Poznaj nową generację pamięci RAM od środka

Standard DDR5 zadebiutował 4 listopada 2021 r., wraz z procesorami Intel 12. generacji i płytami głównymi Z690. Pamięć RAM DDR5 ma zastąpić DDR4 w prawie każdym obszarze – szybsze prędkości, większa przepustowość, lepsza wydajność energetyczna. Czy warto kupić RAM DDR5? Jak wypada DDR5 w porównaniu z DDR4? To tylko niektóre z kwestii, które omówię poniżej.

Czym jest standard DDR5?

Random-Access Memory, w skrócie RAM, to nieodzowna część każdego komputera, laptopa, telefonu czy konsoli. Znajdziesz ją praktycznie w każdym urządzeniu, które dokonuje obliczeń. Pamięć RAM służy do przechowywania aktualnie wykonywanych operacji, stanów czy wyników obliczeń. To między innymi od rodzaju i ilości pamięci RAM, zależy szybkość i wydajność urządzenia.

Parametrami, na które trzeba zwrócić szczególną uwagę są opóźnienia, taktowanie oraz napięcia. Bardzo ważne jest również, aby moduły pamięci DDR pracowały w trybie dwukanałowym (dual channel) tzn. jeśli zestaw łącznie posiada 16 GB pamięci RAM, to powinny to być dwie kości po 8 GB każda.

DDR5 to kolejna generacja pamięci zapewniająca ulepszenia względem poprzednika w postaci DDR4. Nowe wersja pamięci koncentruje się przede wszystkim na zwiększeniu gęstości i przepustowości pamięci RAM przy jednoczesnym obniżeniu jej zużycia energii.

Pamięci RAM DDR5 znajdziesz w x-kom

kości pamięci RAM DDR5 Samsung

Specyfikacja DDR5 vs DDR4

Jak wspomniałem powyżej w pamięciach DDR5 została zwiększona gęstość zapisu, co bezpośrednio przekłada się na jej pojemność. Pamięci DDR4 posiadają gęstość na poziome 16 GB, gdy w DDR5 wynosi ona aż 64 GB. Oznacza to, że nowe pamięci pozwalają użyć znacznie mniejszej liczby chipów w jednym module dla uzyskanie takiej samej pojemności jak w DDR4. Oznacza to, że pojedynczy moduł LRDIMM będzie mógł mieć teoretycznie pojemność aż 2 TB.

Kolejną ważną zmianą jest zmniejszenie bazowego napięcia (VDD) z 1,2 V do 1,1V. Niższe napięcie to nie wszystko, ponieważ układ scalony zarządzania energią został przeniesiony z płyty głównej na moduł DDR5. Korzyści? Mniejsze zużycie mocy, a co za tym idzie niższe temperatury i niezawodna praca.

Ostatnią rzeczą, o której warto wspomnieć, jest zwiększenie taktowania kosztem opóźnień (CAS Latency, CL). Na ten moment dostępne są kości o taktowaniu 4800-5200 MHz i opóźnieniach na poziomie od 38-38-38-84 do 40-40-40-76. W praktyce wyższe taktowanie zegara pozwala zniwelować opóźnienia i nie przekłada się na spowolnienie działania RAM DDR5.

Ceny DDR5. Kiedy i czy będą niższe?

Specyfikacja to jedno, ale dlaczego nowe moduły są takie drogie? Podobnie jak w przypadku każdej nowej technologii początki są ciężkie. Porównując zestaw 32-gigabajtowych modułów DDR5 G.SKILL Ripjaws S5 Series White,z zestawem DDR4 Kingston FURY, wychodzi na to że nowe pamięci są aż dwa razy droższe.

Bardzo dobrze pamiętam 2014 rok, w którym swoją premierę miały pamięci RAM DDR4. Wówczas wszyscy, tak samo jak teraz, narzekali na ich ceny i opłacalność. Minął niecały rok i DDR4 były już o 30% tańsze. Dokładnie tak samo będzie w przypadku DDR5. Spadek cen oraz pojawienie się nowszych i lepszych modeli to tylko kwestia czasu. Pytanie tylko, jak długiego?

Producenci zapowiedzieli już moduły z transferem nawet 8400 i 12000 MHz, których CL wynosić będzie między 32 a 40. A gdy te się pojawią, ceny niżej taktowanych kości będą tanieć. W końcu tak działa konkurencja. Wiele w kwestii ceny na plus powinna zmienić również premiera procesorów AMD obsługujących ten standard.

Więcej na temat cen pamięci RAM DDR5 znajdziesz we wpisie Bartosza: Pamięci RAM DDR5 będą kosmicznie drogie. Kiedy ceny zbliżą się do DDR4?

płyta główna msi z obsługą pamięci ddr5

DDR5 ECC – o co chodzi?

ECC (error correction control), czyli sprawdzanie błędów pamięci. Dotychczas ta funkcja przeznaczona była dla komputerów obsługujących procesory serwerowe. ECC zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia błędów po stronie pamięci i tym samym szanse na zawieszenie systemu.

W przypadku DDR5 jeden kanał posiada magistralę o szerokości 40 bitów, z czego 32 z nich przeznaczone są na dane, a reszta na ECC. Korekcja błędów jest nie tylko dodatkiem, a kolejną warstwą zabezpieczeń. Wysokie taktowanie oraz duża gęstość chipa powodują większą liczbę błędów po stronie pamięci.

DDR5 Budowa 8x4

Nie jest to jednak w 100% to samo ECC co w serwerach. Dzieje się tak głównie dlatego, że wykrywanie i kontrola błędów na serwerach odbywa się na wszystkich poziomach. W przypadku DDR5, ECC jest zintegrowane tylko z układem pamięci RAM, a błędy po drodze do procesora nadal mogą wystąpić.

W rezultacie konsumenci nie otrzymują „pełnej” obsługi ECC RAM. Istnieje szansa, że w przyszłości będą powstawać pełnoprawne moduły DDR5 ECC, które zostaną wyposażone w dodatkowe linie danych, aby jeszcze skuteczniej korygować błędy.

Jakie procesory obsługują DDR5?

Na tą chwilę tylko Procesory Intel 12. generacji „Alder Lake S” obsługują pamięć RAM DDR5. W przypadku AMD dopiero nowe CPU z generacji Zen 4, umożliwią obsługę nowego standardu. Procesory czerwonych zostaną oficjalnie zaprezentowane najprawdopodobniej w okolicach października 2022 roku.

Chcesz wiedzieć jaka moc drzemie w nowej generacji Intela? Sprawdź: Test wydajności Intel Core i9-12900K, i7-12700K i i5-12600K.

asus rog maximus z690 formula ddr5

Czy DDR5 jest szybsze od DDR4?

Aktualnie? Trudno powiedzieć. Nowe pamięci za sprawą wysokiego taktowania świetnie radzą sobie w aplikacjach takich jak Adobe Lightroom czy 7Zip. Niestety w grach wyniki wydajności są zaskakująco niskie. Jeżeli używasz komputera do zastosowań profesjonalnych, DDR5 sprawdzą się lepiej. Natomiast jeśli Twoim hobby jest granie, wybierz pamięci DDR4 o niskim opóźnieniu.

DDR5 to nowość i tak samo jak w przypadku poprzedników ta technologia będzie rozwijana przez najbliższe lata. Początkowe modele nigdy nie są najszybsze i najlepsze. Testy porównawcze DDR5 z DDR4 znajdziesz w poniższym filmie.