Czym jest infografika i jak ją stworzyć?

Infografiki zyskały w ostatnich latach ogromną popularność. Goszczą na łamach gazet, oglądamy je w telewizorach, no i oczywiście królują w swym naturalnym środowisku, czyli w Internecie. W zasadzie trudno dziś sobie wyobrazić prezentację danych bez dołączonej do nich infografiki. Sumuje ona najważniejsze kwestie i prezentuje informacje w bardziej strawny sposób. Czym zatem jest infografika i jak ją stworzyć?

Co to jest infografika i do czego służy?

Definicja pojęcia infografika jest stosunkowo prosta. Infografika to zdjęcie, obraz, diagram lub ilustracja przedstawiająca, lub tłumacząca informacje poprzez wykorzystanie formy graficznej.

Podstawową zasadą przy tworzeniu infografik jest efektywne, efektowne i atrakcyjne zobrazowanie danych. Przy tworzeniu infografik kluczowa jest też przejrzystość. Co do zasady infografika powinna być tak przygotowana, że możliwie szerokie grono odbiorców z grupy docelowej będzie w stanie wyciągnąć z niej zamierzone przez autora informacje.

Dodatkowo infografika może również funkcjonować jako swoista trampolina do dalszej porcji informacji. Wtedy jej głównym zadaniem poza przekazaniem podstawowych danych, jest na tyle skuteczne przykucie uwagi, by przekierować odbiorcę do dalszych informacji.

Poza tym infografika może być doskonałym sposobem na promowanie własnej marki, produktu lub nawet idei. W takim przypadku bardziej niż treść liczy się w niej aspekt wizualny i możliwość zapamiętania na długo przedstawianej treści oraz łatwość jej zrozumienia.

Czym powinna charakteryzować się dobra infografika?

Nie będziemy oryginalni i sięgniemy w tym akapicie do „praojca” pojęcia infografiki, czyli Edwarda Tufte i jego książki The Visual Display of Quantitative Information. Zawarł on w niej podstawowe cechy, jakie powinna mieć dobrze przygotowana infografika i choć od publikacji tej pozycji minęło już 30 lat, to nadal jest ona aktualna.

Tufte wyróżnia kilka kluczowych cech infografik. Co do zasady infografiki powinny:

  • pokazywać dane
  • skłaniać widza do myślenia o meritum, a nie o metodologii, projektowaniu graficznym, technologii produkcji graficznej czy czymś innym
  • unikać zniekształcania tego, co dane mają do powiedzenia
  • prezentować wiele liczb na małej przestrzeni
  • nadać spójność dużym zestawom danych
  • zachęcać oko do porównywania różnych fragmentów danych
  • ujawniać dane na kilku poziomach szczegółowości, od szerokiego przeglądu do drobnej struktury
  • służyć w miarę jasnemu celowi: opisowi, eksploracji, tabulacji lub dekoracji
  • być ściśle zintegrowane ze statystycznymi i słownymi opisami zbioru danych.

Podsumowując, można powiedzieć, że infografiki mają ujawniać i ukazywać trudne do „strawienia” w normalny sposób dane, przez co mogą one mieć ogromny walor poznawczy i edukacyjny.

Infografiki nie odkrywają Ameryki!

Powiedzmy to sobie wprost – stosowanie infografik jest modne. Robią je niemal wszyscy i niemal wszędzie. Nosi to znamiona pewnego sznytu, ale jeśli zastanowimy się nad całą sprawą choć przez chwilę, to w mig można dojść do wniosku, że infografiki to w sumie nic nowego. Czymże bowiem jest graficzne przedstawienie danych statystycznych, wizualizacja danych i informacji czy też szeroko rozumiana architektura informacji? No i nie zapominajmy o Isotype (International System of Typographic Picture Education), które również mają wiele cech infografik.

Koniec końców można zaryzykować tezę, że infografiki odkrywają trochę koło na nowo i doprawione sosem świeżości prezentują nam to, co już w zasadzie znaliśmy. Oczywiście nie jest też tak, że infografiki są całkowicie „przereklamowane” i niepotrzebne. Warto po prostu mieć do nich zdroworozsądkowe podejście i wykorzystywać je wtedy, kiedy mają sens i nie traktować ich jak przewrotu kopernikańskiego, który odmieni świat.

Jak stworzyć infografikę? Pierwsze kroki, czyli bez dobrego przygotowania ani rusz!

Być może część z czytelników spodziewa się w tym akapicie poczytać o magicznym „programiku” albo „apce”, która w mig załatwi całą sprawę, ale to jeszcze nie ten etap. Do programów przejdziemy później, gdyż są one jedynie narzędziami do obróbki surowych danych. Zanim złapiemy za narzędzia, powinniśmy niczym ten rzeźbiarz rzeźbiący na zamówienie, ustalić, co, po co i dla kogo rzeźbimy.

Zacznijmy od tego, że by stworzyć dobrą infografikę, nie wystarczą umiejętności związane z biegłym posługiwaniem się programami graficznymi. To zaledwie jedne z etapów, bardzo istotny, ale jednak stanowiący jedynie część złożonego procesu. Stworzenie dobrej infografiki nie jest wcale takie proste, więc zanim usiądziemy do myszki i klawiatury kluczowe będą pewne prace przygotowawcze.

Po pierwsze powinniśmy ustalić, kim ma być odbiorca infografiki. Niby jest to oczywiste, ale dla porządku musimy napisać, że inaczej będziemy konstruować infografikę dla „średniej krajowej” inaczej dla „młodzieży”, a inaczej dla dzieci. Inaczej też przygotujemy ją na potrzeby specjalistycznego portalu zawierającego wiedzę fachową interesującą dla wąskiego grona odbiorców o wysokich i zarazem specjalistycznych możliwościach poznawczych. Słowem postępować tutaj należy zgodnie ze starą dobrą zasadą „każdemu według potrzeb”.

Poza zdefiniowanym odbiorcą infografika powinna mieć również jakiś cel. Nie powinna być tworzona, ponieważ jest taka moda. Wtedy świadomie rezygnujemy z jej potencjału. Inaczej też będziemy przygotowywać infografikę, która będzie obrazowała pewien proces, a inaczej taką, której głównym zadaniem będzie zobrazowanie danych. W związku z tym jasne zdefiniowanie celu infografiki już na samym początku jej tworzenia pozwoli odpowiednio ją skalibrować.

Gdy mamy już ustalonego odbiorcę i cel, to musimy solidnie przysiąść do danych, które będą przecież esencją infografiki. Wszelkie sztuczki graficzne, wodotryski, kolory, czcionki, style i tak dalej, są tylko dopełnieniem danych. Te muszą być odpowiednio dobrane, wyselekcjonowane i ustrukturyzowane tak, by umożliwiały realizację zaplanowanego dla infografiki celu w zdefiniowanej wcześniej grupie odbiorców.

Oczywiście można by za pewne dalej uszczegóławiać ten etap, ale nie to jest zamiarem tego artykułuj. Dość napisać, że mając to wszystko, dopiero możemy zabierać się za właściwe tworzenie samej infografiki.

Tworzenie infografiki. Program, czy gotowy szablon?

Infografiki zyskały tak ogromną popularność, że obecnie nie potrzeba nawet zaawansowanych umiejętności obsługi programów graficznych, które swoją drogą mogą kosztować krocie. W sieci dostępne jest mnóstwo gotowych szablonów, pod które potrzeba tylko podstawić gotowe dane. Co więcej, dostępne są też całe portale skupione tylko na tworzeniu infografiki. Przy ich pomocy można nie tylko podstawić dane, ale również „pomasować” gotowy szablon infografiki tak, by pasował dokładnie pod nasze potrzeby.

Dla naszej wygody firmy zawiadujące takowymi portalami mają całe sztaby ludzi zajmujących się projektowaniem gotowych wzorów graficznych i stylistycznych szytych pod konkretną grupę odbiorców, pod dany temat, albo nawet pod określony typ danych. Dzięki temu w kilku prostych krokach jesteśmy w stanie błyskawicznie przygotować profesjonalnie wyglądający projekt. Nie zawsze jednak da się wszystko przygotować łatwo i szybko, a dane i odbiorca mogą wymagać czegoś więcej i wtedy na scenę wkracza stary dobry grafik i jego arsenał narzędzi i programów do obróbki komputerowej.

Jeśli jednak nie jesteśmy grafikami komputerowymi lub nie mamy stosownych narzędzi, to przydatne mogą okazać się programy i narzędzie internetowe nakierowane na tworzenie infografik. Wśród nich wymienić można Adobe Creative Cloud Express, będące częścią ogromnego pakietu narzędzi firmy Adobe, które w rękach profesjonalisty same w sobie mogą posłużyć do tworzenia infografik. Wróćmy jednak na ziemię, czyli do bardziej przystępnych patentów niż pakiet Adobe.

W sieci coraz większą popularność zyskuje na przykład Canva. Poza nią wśród narzędzi online wymienić można również Infogram, Snappa, Freepik, Visme czy też Piktochart. Wyliczać można by oczywiście znacznie więcej, ale generalnie chcemy powiedzieć, że strony oferujące tworzenie infografik są podobne. Wybór będzie zależał od własnych preferencji i konkretnych elementów oferty pasujących pod nasze potrzeby. Zazwyczaj do dyspozycji będziemy mieli pakiet bezpłatnych narzędzi, których możliwości będzie można rozszerzyć w sposób znaczący po wykupieniu płatnej subskrypcji. Tak, zgadza się, jak to w życiu bywa, nie ma nic naprawdę za darmo. Zawsze musi być jakiś haczyk, a raczej model biznesowy.

Podsumowując, infografiki są coraz popularniejsze i trend ten raczej się utrzyma

W świecie przeładowanym danymi możliwość ich przejrzystego prezentowania szerokiemu gronu odbiorców jest na wagę złota. Infografiki pozwalają przykuć uwagę i w prostej formie graficznej dostarczyć skondensowaną dawkę wiedzy. Mogą one być zamkniętymi blokami danych, ale mogą być również inspiracją do dalszego pogłębiania zasobu informacji. Umiejętność sprawnego tworzenia infografiki może okazać się ważnym atutem podczas aplikowania o pracę. Można śmiało założyć, że z tego typu prezentacji danych będziemy raczej korzystać więcej, niż mniej, w możliwej do przewidzenia przyszłości. To jak, bierzecie się za infografiki?