Iron Dome. Historia, zasada działania, przyszłość

Jeśli marzysz o przeżyciu na Bliskim Wschodzie, dobrze mieć w zanadrzu sprawdzony system obronny, taki jak Iron Dome. Wie o tym Izrael, który chcąc za wszelką cenę zabezpieczyć się przed atakami z powietrza, opracował i wprowadził do działania wielowarstwowy system mający niszczyć nadlatujące z dowolnego kierunku zagrożenia. Niska warstwa tego systemu to właśnie Iron Dome. Co jakiś czas jest o niej głośno, ale zazwyczaj pracuje po cichu i w sposób niezauważony. Podobnie jest z zespołami naukowców starającymi się stale udoskonalać poszczególne komponenty i poszerzać ich możliwości. Mówi się, że wojna pomiędzy pociskiem a pancerzem nigdy się nie kończy, a Izrael chce, by Iron Dome był doskonałym „pancerzem”. Wyścig trwa.

Co to jest Iron Dome?

Iron Dome to system obrony powietrznej opracowany przez izraelską firmę RAFAEL. Prace nad nim rozpoczęły się w grudniu 2007 roku i zakończyły po trzech latach. W mniej niż miesiąc po wprowadzeniu do służby liniowej, 7 kwietnia 2011, roku doszło do pierwszego bojowego użycia systemu.

C-RAM na każdą pogodę

Iron Dome cechuje się bardzo wysoką mobilnością i szerokim spektrum zastosowań. Przy jego pomocy można przechwytywać pociski bardzo krótkiego zasięgu, rakiety, pociski artyleryjskie i moździerzowe, samoloty, śmigłowce, drony, amunicję precyzyjną i pociski manewrujące (tzw. cruise missile). W skrócie systemy tego typu określa się jako C-RAM (Counter-Rockets, Artillery, and Mortar).

System jest w stanie operować w każdych warunkach pogodowych, w tym w trakcie intensywnych opadów deszczu, przy niskiej podstawie chmur, podczas burz piaskowych czy też w gęstej mgle.

Iron Dome jest najniższym piętrem wielowarstwowego systemu ochrony Izraela. Za zabezpieczenie przed zagrożeniami średniego zasięgu odpowiada system David’s Sling, a za neutralizowanie pocisków dalekiego zasięgu systemy Arrow-2 i Arrow-3.

Kooperacja izraelsko-amerykańska

System Iron Dome na początku był opracowywany jedynie siłami przemysłu izraelskiego, a w późniejszym etapie całe przedsięwzięcie wsparto finansowo z USA. Dopiero po jakimś czasie Izrael dopuścił Stany Zjednoczone do części danych i produkcji niektórych komponentów, z których obecnie 55% powstaje na terenie Ameryki.

Poza wersją lądową Izrael opracował również system morski (C-Dome), bazujący na okrętach i umożliwiający prowadzenie celnego ognia z ruchomej platformy, jaką jest manewrujący okręt.

Dodatkowo system Iron Dome jest oferowany jako część kompleksowego rozwiązania I-Dome dla manewrujących w polu wojsk i wtedy montowany jest na jednym pojeździe.

Po co powstał Iron Dome?

W wojnie podjazdowej toczonej pomiędzy Izraelem a Palestyńczykami nikt nie przebiera w środkach. Jako że Palestyna nie ma własnej armii, to działa w sposób partyzancki, a co za tym idzie, korzysta z improwizowanego uzbrojenia. Nie cechuje się ono wielką precyzją ani ogromną siłą niszczącą, ale do działań nękających wystarcza.

Izrael musi się zatem mierzyć z niespodziewanymi atakami rakietowymi czy też przy pomocy pocisków moździerzowych i tym podobnymi niespodziankami. Zagrożenie może nadlecieć niemal z każdej strony, a gęsto zaludnione tereny izraelskich miast są łatwym celem nawet dla broni o małej precyzji. Nieposiadający systemu naprowadzania pocisk może nie zawsze trafić w założony cel, ale jeśli trafi, straty w ludziach, czy też w infrastrukturze mogą być znaczące. W wyniku niewielkich odległości czas pomiędzy wystrzeleniem a trafieniem w cel mieści się w przedziale 15-90 sekund, co daje bardzo mało czasu na reakcję dla ludności cywilnej i wojska. Stąd konieczne było podjęcie działań mających na celu zminimalizowanie tego typu zagrożeń i w ich efekcie powstał system Iron Dome.

Ile systemów Iron Dome znajduje się w użyciu?

Izrael pilnie strzeże swoich tajemnic wojskowych i informacje na temat tego, ile baterii Iron Dome i w jakiej konfiguracji znajduje się na pierwszej linii, są niejawne. Spekuluje się, że w tej chwili jest to około 10 baterii. Uważa się, że każda bateria jest w stanie pokryć swym ogniem teren o powierzchni 150 kilometrów kwadratowych.

Stany Zjednoczone zakupiły dwie baterie systemu Iron Dome i obie zostały dostarczone do Fort Bliss w Teksasie. Miejsce to wybrano ze względu na bliskość amerykańskiego rakietowego poligonu testowego White Sands Missile Range w Nowym Meksyku. Docelowo systemy będą wysyłane na Bliski Wschód, by chronić amerykańskie bazy w regionie przed niespodziewanymi atakami z powietrza.

iron dome bateria
Baterie systemu Iron Dome są rozlokowane w kluczowych punktach Izraela. Źródło: Rafael

Z czego składa się Iron Dome?

System Iron Dome składa się z trzech głównych komponentów. Za wykrywanie zagrożeń odpowiada pierwszy z nich, czyli radar naprowadzający ELM-2084 MS-MMR Multi-Sensor Multi Mission Radar. Został on opracowany przez firmę Elta będącą częścią przedsiębiorstwa Israeli Aerospace Industries. Radar działa w paśmie S i wyposażony jest w antenę z aktywnym skanowanie fazowym. Poza Iron Dome radar ten stosowany jest również w izraelskich systemach, takich jak David’s Sling i Barak.

Wersja rozwojowa radaru poza aktywnym monitorowaniem okolicy wykorzystuje również systemy pasywne. Stacja radarowa może czerpać dane i być wpięta w inny systemu naprowadzające, co dalej podnosi jej możliwości. Radar ma mieć możliwość śledzenia do 1100 celów na potrzeby dozoru przestrzeni powietrznej, ale nie oznacza to, że na tyle celów może naprowadzać pociski (takich danych się nie podaje). Ostatnie ataki wskazują, że system jest w stanie precyzyjnie namierzyć i naprowadzić pociski na ponad 20 rakiet wystrzelonych niemal jednocześnie.

Radar to nie wszystko

Drugim  komponentem jest system zarządzania polem walki i kontroli Iron Dome opracowany przez mPrest Systems. Firma jest powiązana z przedsiębiorstwem Rafael.

Ostatnim komponentem są wyrzutnie rakiet i same rakiety, za których opracowanie odpowiada Rafael Advanced Defense Systems Ltd. Do neutralizowania celów wykorzystywane są pociski przechwytujące Tamir o długości 3 metrów, średnicy 16 centymetrów i masie 90 kilogramów każdy. Zasięg ich działania mieści się w przedziale od 2 do 40 kilometrów (inne źródła podają 4-70 km). Amerykańska wersja systemu wyposażona jest w pociski SkyHunter będące lokalną wersją pocisków Tamir opracowaną przez firmę Raytheon.

System Iron Dome dostarczany jest w postaci baterii, w skład której wchodzi radar, system kontroli oraz wyrzutnie rakiet, których zazwyczaj jest 6. Wyrzutnie mogą być w pewnej odległości od pozostałych komponentów z racji bezpiecznych systemów komunikacji.

Jak działa Iron Dome?

Gdy przeciwnik wystrzeliwuje rakietę lub pocisk w kierunku terytorium Izraela bronionego przez system Iron Dome, pracę podejmują radary ciągle monitorujące przestrzeń powietrzną kraju. Gdy cel zostaje uchwycony, dane na jego temat są natychmiast przekazywane do centrum zarządzania bitwą BMC (Battle Management Center), gdzie są przetwarzane i po analizie przez algorytmy komputerowe przekazywane operatorom zasiadający za konsolami sterowniczymi. Ci podejmują decyzję, czy aktywować pociski przechwytujące, czy też nie. Gdy zapada decyzja o konieczności przechwycenia danego zagrożenia, to w kierunku celu odpalony zostaje pocisk, którego zadaniem jest jego zniszczenie.

System działa w sposób selektywny. Oznacza to, że nie w kierunku każdego zagrożenia jest on aktywowany. Gdy komputery odpowiadające za analizę nadlatującego pocisku uznają, że nie trafi on w teren zabudowany lub spadnie do morza, dalsze działania nie są podejmowane. Jeśli system uzna, że nadlatujący pocisk stanowi zagrożenie, to w jego kierunku wystrzeliwany jest pocisk Tamir.

W początkowej fazie, dzięki dwukierunkowemu łączu, jest on naprowadzany przez stację radarową, ale po zbliżeniu się do celu do akcji wkracza montowany w nosie pocisku bardzo czuły aktywny system radarowy odpowiadający za naprowadzanie precyzyjne. Gdy Tamir znajdzie się w pobliżu celu niezwykle dokładny i wytrzymały na przeciążenia zapalnik zbliżeniowy detonuje głowicę bojową o masie 35 funtów, która unieszkodliwia zagrożenie. Pociski Tamir są tak precyzyjne i zwrotne, że niekiedy trafiają bezpośrednio w atakowany obiekt, choć nie jest to ich podstawowym zadaniem.

Od tego czy pocisk Tamir trafi w cel zależy skuteczność całego systemu. Źródło: Rafael

Czy Iron Dome jest niezawodny?

Według producenta system Iron Dome cechuje się skutecznością na poziomie 90%, czyli 10% z pocisków wystrzelonych przez przeciwnika trafia w cel. Do tej pory miano przechwycić ponad 2500 sztuk rakiet i pocisków, które skierowano na Izrael. Zważywszy na w sumie niewielkie odległości pomiędzy atakującymi a broniącymi, różne kierunki ataku, różne jego nasycenie, nie zawsze idealne warunki pogodowe oraz różne pory ostrzału można uznać, że w tych okolicznościach system jest bardzo skuteczny.

Dwa na jeden dla pewności

Zasadniczo do neutralizacji jednego celu używa się jednego pocisku. Gdy system wyliczy potencjalne zagrożenie dla kluczowego obiektu lub strefy państwa, to na jedne cel wystrzelone mogą zostać dwa pociski Tamir, co dodatkowo podnosi prawdopodobieństwo zniszczenia zagrożenia.

Nawet najlepsze amerykańskie systemy przeciwrakietowe wymagają wystrzelenia dwóch pocisków, by mieć pewność, że cel zostanie zneutralizowany, więc można uznać, że Iron Dome reprezentuje najwyższe światowe standardy. Patrząc szerzej, to nawet je przewyższa z racji wspomnianych już bardzo krótkich odległości i krótkiego czasu na reakcję i zneutralizowanie namierzanego obiektu.

Niezawodność nie taka pewna

By nie było tak kolorowo, podczas ostatnich majowych starć z 2021 roku system zestrzelił izraelskiego drona Skylark produkowanego przez firmę Elbit Systems. Wywołało to spore zaniepokojenie w kręgach dowódczych, gdyż taka sytuacja nie powinna mieć miejsca.

Radar i centrum kontroli powinny poprawnie zidentyfikować drona, ale z jakichś powodów tego nie uczyniły. Śledztwo w tej sprawie trwa. Być może konsekwencją tego wypadku będą próby opracowania niezawodnych i miniaturowych systemów swój-obcy znanych z większych statków powietrznych i wprowadzi się je po to, by uniknąć takich pomyłek w przyszłości.

Musimy również pamiętać o tym, że strona atakująca cały czas uczy się działań obrony, starając się znaleźć lukę w systemie, co czasowo może wpływać na skuteczność Iron Dome. Takim poszukiwaniem luki są obserwowane ostatnio zmasowane ataki mające na celu przytłoczyć system masą obiektów do zneutralizowania. Na dokładkę palestyńskie organizacje wspierają również siły zewnętrzne, takie jak Iran, który stara się poznać jak najwięcej szczegółów każdego systemu obrony Izraela.

Nie wiemy również, jak na niezawodność Iron Dome wypłynie utrata jednego z pocisków Tamir, którego głowica w 2019 roku spadła na terytorium palestyńskie. Można zakładać, że zainteresowanie szczątkami wyraziło wiele państw o niezbyt przyjaznych relacjach z Izraelem. Nie wiemy, czy i ewentualnie jak może to w przyszłości wpłynąć na niezawodność Iron Dome.

Moment zniszczenia celu przez pocisk Tamir. Źródło: Rafael

Najważniejsze zastosowania bojowe Iron Dome

Do pierwszego użycia systemu Iron Dome na szerszą skalę doszło w 2012 roku podczas operacji Pillar of Defense. Były to działania prowadzona przez siły zbrojne Izraela przeciwko organizacjom terrorystycznym mającym swoje siedziby na terenie Strefy Gazy. W ich trakcie przechwycono ponad 500 różnych celów, a system sprawdził się nie tylko podczas pojedynczych wystrzałów przeciwnika, ale również podczas zmasowanych ataków.

Z kolei w ramach Operation Protective Edge, która miała miejsce w 2014 roku, Izrael musiał mierzyć się z kilkudniową nawałą ponad 1500 pocisków, które odpalono w jego kierunku. W sumie system przechwycił wtedy około 300 z nich, gdyż tylko część jest typowana jako groźna.

Iron Dome był również wykorzystywany podczas operacji House of Cards, kiedy doszło do dużego izraelskiego ataku na terenie Syrii. System zabezpieczał wtedy bazy wojskowe i obiekty cywilne przed atakami sił irańskich znajdujących się na terenie północno-wschodniego sąsiada Izraela.

Wreszcie w maju 2021 roku światowe media obiegły obrazki z ostatnich ataków, kiedy to fotografom udało się uchwycić salwy pocisków wystrzeliwanych w kierunku Izraela i startujące w odpowiedzi pociski Tamir. Według dostępnych danych w trakcie majowych ataków wystrzelono około 3000 rakiet na cele w Izraelu. Z tej liczby około 1500 miało zagrażać ludności i infrastrukturze, a system przechwycił 1428 z nich, uzyskując 95-procentową skuteczność.

Czy Iron Dome daje szansę na zwycięstwo?

Iron Dome nie rozwiązuje problemu, więc nie daje szans na zwycięstwo. Zmasowane ataki, jakie przeprowadzane są co jakiś czas, testują możliwości systemu. Udowadniają również, że niebędące bytami państwowymi organizacje są w stanie samodzielnie przygotować taką operację, a co ważniejsze wyprodukować używane w niej rakiety.

Wojny nieregularne wygrywa się przy stole rokowań

Konflikt ten wpisuje się po części w wojnę nieregularną, podczas której sformalizowane struktury armijne muszą mierzyć się z jednostkami partyzanckimi. Takie starcia są bardzo trudne do wygrania, czego dowody przynosi nam historia, również ta najnowsza. Iron Dome pomaga Izraelowi przetrwać i daje czas na szukanie rozwiązania, ale bez politycznego kompromisu i sensownego pojednania z Palestyńczykami nie może być mowy o zwycięstwie i żadna broń defensywna, czy też ofensywna w tym nie pomoże.

Analitycy zauważają również, że wystrzeliwane pociski rakietowe są coraz większej mocy niszczącej i coraz większego zasięgu, a niewykluczone jest, że w przyszłości pojawią się na nich jakieś systemy naprowadzania.

Iron Dome na podwoziu ciężarówki. Źródło: Rafael

Hamas zbiera amunicję

Dodatkowo szacuje się, że Hamas może mieć zapasy pocisków wynoszące pomiędzy 8 a 10 tysięcy sztuk. Dzięki takiej liczbie może prowadzić przygniatający ostrzał realizowany dodatkowo z dwóch kierunków, co tylko utrudnia operowanie obrońcom.

Podsumowując, Iron Dome taktycznie jest rozwiązaniem bardzo dobrym, ale ze strategicznego punktu widzenia nie przybliża Izraela do rozwiązania problemu, dla którego system musiał w ogóle powstać. Na dokładkę jest problematyczny wizerunkowo. Dla światowej opinii publicznej powoduje ogromną dysproporcję w możliwościach obu stron konfliktu, co utrudnia dalsze skuteczne uzasadnianie działań podejmowanych przez Izrael.

Odwrócenie ról

Iron Dome spowodował też swoiste odwrócenie ról. Przed jego powstaniem to Izrael był bezbronny i ataki rakietowe były mocno potępiane przez opinię publiczną, w tym przez organizacje takie jak Human Rights Watch. Teraz nie dość, że Izrael może się bronić, to skutecznie atakuje bazy bojówkarzy.

Ci z kolei, chcąc się bronić, chowają wyrzutnie na terenie szkół i gęsto zaludnionych rejonów co utrudnia działania Izraelowi i powoduje ryzyko wielu przypadkowych ofiar. Pojawienie się Iron Dome spowodowało również zwiększenie samej ilość pocisków rakietowych, gdyż Palestyńczycy uznali, że trzeba próbować przytłoczyć systemy obronne liczbą wystrzelonych sztuk. Słowem spirala wydaje się nakręcać i szanse na zwycięstwo którejkolwiek ze stron są nikłe.

C-Dome, czyli morska wersja Iron Dome stanowi część wielowarstwowej ochrony izraelskich okrętów. Źródło: Rafael

Ile kosztuje Iron Dome?

Koszt systemu Iron Dome jak w przypadku każdego systemu wojskowego zależy od konfiguracji i zakupionych pakietów dodatkowych, jak i od czasu wsparcia przez producenta. Jako że system nie jest popularny, to mamy mało danych porównawczych, a jedyne pewne informacje pochodzą z USA. Za dwie baterie Stany Zjednoczone zapłaciły 373 miliony dolarów.

Startowa cena zakupu samej baterii i wszystkich usług towarzyszących to jedno. Druga sprawa to koszt pocisków w długim terminie. Jeśli system jest jedynie zabezpieczeniem, a nie aktywnie używanym rozwiązaniem obronnym, to cena przeciwpocisków nie gra aż takiej roli i jest stosunkowo niska.

W Izraelu system działa niemal w trybie ciągłym, a przy większych potyczkach mowa jest o nawet kilkuset wystrzelonych przez Iron Dome pociskach. Według dostępnych danych pojedyncza sztuka pocisku Tamir ma kosztować około 20.000 dolarów (według innych źródeł jest to przedział od 40.000 do 100.000 dolarów, ale i tak jest to o wiele, wiele mniej niż w przypadku systemów obrony przeciwrakietowej wyższych pięter).

Jeśli zestawimy sobie to z kosztem przygotowania improwizowanego pocisku Qassam, wynoszącym kilkaset dolarów, to sytuacja dla Izraela staje się niekorzystna. Dodatkowo Hamas kupił też jakąś partię pocisków od Iranu (Fajr-3 i Fajr-5), Rosji (Grad) i Syrii  (M302) i pracuje nad swoimi dronami Shehab wyposażonymi w ładunki wybuchowe, a wszystkie one są również potencjalnymi celami do neutralizacji.

Reasumując, bojownicy prowadzący ogień ze strefy Gazy, czy też bojówkarze Hezbollahu strzelający z Libanu, muszą wysupłać znacznie mniejsze sumy, by móc skutecznie nękać Izrael zmasowanym ogniem. Odpowiedź na taką stosunkowo niedrogą nawałę ogniową idzie natomiast w setki tysięcy dolarów.

Czy Iron Dome się opłaca?

Jeśli uwzględnimy podane powyżej ceny za jeden pocisk Tamir i jeden pocisk wystrzelony przez przeciwnika, to ewidentnie widać, że Izrael stoi na przegranej pozycji. Rachunek taki jednak byłby błędnym. W przypadku braku skutecznie operującego systemu Iron Dome musielibyśmy liczyć się ze zniszczeniami w infrastrukturze, a trudno oszacować dokładne koszty ewentualnych napraw. Do tego dochodzą również koszty ewentualnych przestojów dla gospodarki w przypadku trafienia w jakiś kluczowy komponent infrastrukturalny i choćby te wynikające z przestojów po alarmach zmuszających ludzi do szukania schronienia. Zagrożenie dla lotnisk, w tym tych międzynarodowych, powoduje gigantyczne problemy logistyczne wynikające ze zmian rozkładu lotów, a na tym cierpi również izraelska gospodarka, która jest mocno nastawiona na zagranicznych turystów.

Musimy również liczyć się z kosztami po stronie medycznej. Jak duże byłyby ofiary po stronie izraelskiej, gdyby nie Iron Dome? Ilu więcej ludzie do końca życia wymagałoby specjalistycznej opieki medycznej wspieranej przez lokalną służbę zdrowia i jaki byłby jej koszt? Trudno odpowiedzieć na takie pytania.

Dodatkowo pamiętajmy o efekcie psychologicznym. Fakt posiadania systemu takiego jak Iron Dome daje ludności Izraela swego rodzaju poduszkę. Żydzi mają świadomość, że gdy kładą się spać, to system czuwa i będzie w stanie wyłapać większość zagrożeń. Gdyby go nie było, poziom stresu odczuwanego przez mieszkańców najbardziej zagrożonych terenów byłby zapewne większy, a jak przeliczyć taki czynnik na pieniądze?

W ogólnym rozrachunku wydaje się zatem, że system Iron Dome jest rozwiązaniem kosztowo efektywnym. W długim terminie i przy wprowadzeniu jego dalszych udoskonaleń takich jak baterie broni laserowej jego skuteczność nie dość, że będzie rosła, to dodatkowo koszt operowania winien spadać.

Pocisk Tamir w drodze do celu
Pocisk Tamir podąża w kierunku celu. Źródło: Rafael

Jaka jest przyszłość Iron Dome?

Zważywszy na stosunkowo wysokie koszty każdego pocisku i narastającą intensywność ostrzału, konieczne stają się poszukiwania alternatywnych środków przeznaczonych do neutralizowania zagrożenia czyhającego na Izrael. Idealnie w tę potrzebę wpisują się systemy laserowe już teraz wykorzystywane w ramach jeszcze niższego piętra obrony nazwanego Iron Beam.

Wraz ze wzrostem ich mocy wzrośnie również możliwość niszczenia coraz większych celów. Odpowiednio duża szybkostrzelność pozwoli uporać się z atakami saturacyjnymi, które mogą obezwładnić nawet tak zaawansowane rozwiązania obronne, jak Iron Dome.

Kolejnym obszarem, w którym spodziewać się można rozwoju systemu Iron Dome, jest sztuczna inteligencja. Już teraz komponent zarządzania polem walki i przetwarzania danych wykorzystuje algorytmy do oceny trajektorii śledzonego zagrożenia, co pozwala podpowiedzieć operatorom, gdzie ewentualnie spadnie pocisk i czy warto jest go neutralizować. W przyszłości można zakładać, że dopracowane zostanie użycie sztucznej inteligencji. Przy rozbudowanych środkach zwalczania zagrożeń będzie ona decydować czy użyć pocisku Tamir, lasera, zagłuszania w przypadku dronów czy np. szybkostrzelnej artylerii lufowej.

Można również zakładać dalsze modyfikowanie systemów radarowych tak, by lepiej radziły sobie z atakami saturacyjnymi. Kolejne modyfikacje pozwolą też najpewniej na jednoczesne niszczenie jak największej liczby celów, poprawnie identyfikując znajdujące się w powietrzu obiekty swoje bądź neutralne.

Kto jeszcze zakupił lub planuje zakupić Iron Dome?

W roku 2016 pojawiły się informacje o zakupie Iron Dome przez Azerbejdżan, ale od tamtego czasu nie ma nowych doniesień w sprawie ewentualnego dostarczenia systemu.

Od blisko dekady do zakupu systemu przymierzają się Indie, które coraz bardziej współpracują z Izraelem na polu militarnym. Wydaje się jednak, że dokonany ostatnio zakup systemów S-400 z Rosji znów odsunął perspektywę ewentualnego nabycia „na później”. Na dokładkę Indie sięgnęły również po NASAMS i pracują z Izraelem nad Barak-8 więc do potencjalnej integracji byłoby bardzo dużo systemów, a nie wymieniliśmy już używanych.

W 2019 roku Stany Zjednoczone zamówiły dwie baterie Iron Dome. Obie posłużą do ochrony wojsk własnych znajdujących się na misjach zagranicznych. Zamówiony pakiet składa się z dwóch systemów dowodzenia, dwóch radarów, 12 wyrzutni i 480 pocisków. Obie baterie zostały już dostarczone (pierwsza we wrześniu 2020, a druga w styczniu 2021).

Iron Dome dla USA będzie rozwiązaniem pomostowym mającym zapewnić ochronę przed pociskami typu cruise. Stan ten będzie trwał do czasu, aż U.S. Army nie ustali docelowego rozwiązania problemu zagrożeń ze strony rakiet, pocisków artyleryjskich, moździerzowych i dronów. Już teraz mówi się jednak o zakupieniu kolejnych baterii systemu Iron Dome, choć wskazuje się na poważne trudności w integracji systemu z amerykańskimi rozwiązaniami zarządzania polem walki.

Iron Dome USA testy
Stany Zjednoczone zakupiły dwie baterie systemu Iron Dome do ochrony wojsk własnych znajdujących się na misjach zagranicznych. Źródło: U.S. Army

Jakie są systemy podobne do Iron Dome?

W zasadzie trudno znaleźć dokładny odpowiednik systemu Iron Dome. Izrael potrzebował specyficznego dla swojego teatru działań wojennych rozwiązania i je stworzył. Istnieją na świecie systemy takie jak THAAD, czy Patriot, ale są one przeznaczone do zupełnie innych zadań i działają przeciwko innym typom pocisków. Również Rosjanie, którzy bardzo mocno inwestują w systemy rakietowe, nie mogą pochwalić się czymś podobnym.

Podsumowanie

Mówi się, że potrzeba matką wynalazku i wydaje się, że tak się właśnie stało w przypadku Iron Dome. Gdy pojawiły się coraz bardziej zmasowane ataki rakietowe na terytorium Izraela, kraj ten zbudował unikatowy na skalę światową i przede wszystkim skuteczny system obrony. Dzięki niemu w sposób znaczący zniwelowano straty własne oraz zredukowano zagrożenie dla społeczeństwa. Dalsze skuteczne użytkowanie systemu może owocować sukcesami sprzedażowymi, ale w długim terminie nie rozwiązuje on problemów narosłych wokół bałaganu, który pozostawili po sobie wycofujący się z regionu po drugiej wojnie światowej Brytyjczycy.

Źródła:
  • https://www.rafael.co.il/worlds/air-missile-defense/short-range-air-missile-defense/
  • https://www.bbc.com/news/world-middle-east-20385306
  • https://www.army-technology.com/projects/iron-dome/
  • https://www.rafael.co.il/blog/rafael-marks-10-years-since-iron-domes-first-combat-interception/
  • https://www.forbes.com/sites/davidhambling/2021/05/12/under-the-iron-dome-the-problem-with-israels-rocket-shield/
  • https://www.idf.il/en/minisites/wars-and-operations/operation-pillar-of-defense/
  • https://www.britannica.com/technology/cruise-missile
  • https://www.jewishvirtuallibrary.org/the-iron-dome
  • https://analyticsindiamag.com/israels-iron-dome-puts-ai-at-the-forefront-of-modern-warfare/
  • https://www.defensenews.com/land/2020/11/13/iron-dome-batteries-activated-to-fill-cruise-missile-defense-gap/
  • https://eurasiantimes.com/why-india-may-never-acquire-israels-iron-dome-missile-defense-system-despite-being-the-best-in-the-world/
  • https://www.timesofisrael.com/azerbaijan-set-to-buy-iron-dome-from-israel-report/
  • https://missilethreat.csis.org/defsys/iron-dome/
  • https://www.raytheonmissilesanddefense.com/capabilities/products/irondome
  • https://www.ainonline.com/aviation-news/defense/2018-02-01/singapore-achieves-system-systems-air-defense
  • https://warontherocks.com/2017/10/deadly-overconfidence-trump-thinks-missile-defenses-work-against-north-korea-and-that-should-scare-you/
  • https://nationalinterest.org/blog/reboot/just-how-accurate-israel%E2%80%99s-iron-dome-missile-defense-system-174758
  • https://www.armscontrol.org/act/2010-05/flawed-dangerous-us-missile-defense-plan
  • https://mfa.gov.il/MFA/ForeignPolicy/FAQ/Pages/Operation-Protective-Edge-The-facts.aspx#blank
  • https://www.vox.com/22435973/israel-iron-dome-explained
  • https://www.washingtonpost.com/world/2021/05/13/faq-hamas-missiles/
  • https://www.jstor.org/stable/10.7249/mg668a.10?seq=1#metadata_info_tab_contents
  • https://breakingdefense.com/2021/05/us-talks-with-israel-about-buying-more-iron-dome-systems/
  • https://missilethreat.csis.org/country/hezbollahs-rocket-arsenal/
  • https://www.airforcemag.com/article/iron-dome/
  • https://www.rand.org/blog/2017/11/is-iron-dome-a-poisoned-chalice-strategic-risks-from.html
  • https://www.iaf.org.il/4477-50446-en/IAF.aspx
  • https://www.thedrive.com/the-war-zone/40769/israel-admits-iron-dome-battery-shot-down-one-of-its-own-drones-during-gaza-fighting
  • https://mprest.com/mprest-industries/defense/
  • https://www.dw.com/en/israels-iron-dome-proves-successful-against-gaza-rockets/a-57513596